„Alkohol to jedno z największych zagrożeń dla rodziny, to źródło rozwodów, przemocy i dramatów - stwierdzają polscy biskupi w swoim apelu do Polaków.
Tekst: Marta Tomczyk-Maryon
100 dni abstynencji na stulecie niepodległości Polski
Zespół Konferencji Episkopatu Polski ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych zaapelował do Polaków, aby uczcili setną rocznicę niepodległości trzeźwością i powstrzymali się przez sto dni od spożywania alkoholu.
Świadomie podjęte zobowiązanie ma objąć okres od 4 sierpnia do 11 listopada 2018. Każdego roku Episkopat prosi Polaków o przeżycie sierpnia bez alkoholu, jednak tym razem proponuje coś nowego.
W swoim apelu biskupi odnoszą się do historii Polski, stwierdzając, że trzeźwość była fundamentem walki o niepodległość.
„Wielu bohaterów tamtych czasów zdawało sobie sprawę, że troska o trzeźwość Polaków jest fundamentem walki o niepodległość. Stanowi także podstawę jej utrzymania. I chociaż sto lat temu spożywaliśmy zaledwie 1 litr czystego alkoholu rocznie na osobę, to troska o trzeźwość Narodu była priorytetem w działaniach wielu polskich patriotów, chociażby generała Józefa Hallera, abstynenta, aktywnego działacza na rzecz trzeźwości”.
Ponieważ obecnie wielu Polaków nadużywa alkoholu, Episkopat ogłosił Narodowy Program Trzeźwości, który jest rezultatem Narodowego Kongresu Trzeźwości, jaki odbył się w zeszłym roku. Program ma promować abstynencję i doprowadzić do zmniejszenia przynajmniej o połowę ilości spożywanego alkoholu przez Polaków. Episkopat zwraca jednak uwagę, że sam program nie wystarczy, i że konieczne jest jego wdrożenie w życie. A to może się dokonać dzięki ludziom, którzy będą działać na różnych polach: samorządowych, szkolnych, kościelnych i rodzinnych.
„Każdy z nas musi się przekonać, że wobec nadużywania alkoholu nie jesteśmy bezradni i że w normalnym społeczeństwie nie może być przymusu picia alkoholu i pielęgnowania zwyczajów pijackich. Troska o pomyślność naszej Ojczyzny wymaga od nas wszystkich zaangażowania w naprawę dramatycznej sytuacji spowodowanej pijaństwem i alkoholizmem. Około milion osób jest uzależnionych, a 3 miliony pije ryzykownie i szkodliwie”.
Nadużywanie alkoholu zagraża zarówno osiągnięciu wielu wybitnych celów narodowych, jak i stanowi największe zagrożenie dla rodziny. „W domach, w których rodzice piją nadmiernie alkohol, często nie wystarcza pieniędzy na zaspokojenie podstawowych potrzeb, w tym na zakup chleba” napisali biskupi.
Pijaństwo „to jedno z największych zagrożeń dla rodziny, to źródło rozwodów, przemocy i dramatów - stwierdzają autorzy apelu i zauważają - chcemy rozwijać się gospodarczo, a jednocześnie co roku marnotrawimy miliardy złotych na pokrycie kosztów nadmiernego spożycia alkoholu. Mamy ambicję być społeczeństwem zdrowym, a alkohol powoduje liczne choroby, w tym nowotwory. Alkohol odbiera rocznie życie tysiącom Polaków. Chcemy być społeczeństwem praworządnym, a tymczasem nadużywanie alkoholu jest jednym z głównych czynników popełniania przestępstw, zwłaszcza tych najcięższych”.
Tadeusz Bronakowski, Przewodniczący Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych, który podpisał się pod dokumentem kończy go „mocnymi” słowami:
„Musimy zrozumieć, że dla nas wybiła godzina zmagań o wolność. Że znajdujemy się w szczególnym czasie, że od krzewienia trzeźwości zależeć będzie przyszłość Kościoła i naszej Ojczyzny. Przez bezinteresowny dar abstynencji wielu do trzeźwości wszystkich!”.
Smutna statystyka
Autorzy apelu, odnieśli się w swoim dokumencie do danych statystycznych, wskazując, że w Polsce „około milion osób jest uzależnionych, a 3 miliony pije ryzykownie i szkodliwie”.
A jak przedstawiają się dane na podstawie badań?
Według danych Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA) w roku 2016 spożycie alkoholu na jednego mieszkańca wynosiło średnio 9,37 czystego spirytusu. Od 2005, gdy współczynnik ten wynosił nieco mniej niż 8 litrów, tendencja przewyższająca 9 litrów utrzymuje się mniej więcej na tym samym poziomie. Jeśli chodzi o strukturę spożywanych alkoholi, to ponad połowę stanowi piwo (58,4 procent), wyroby spirytusowe to 34,2 procent, a wino i miody pitne 7,4 procent.
Dla porównania warto zauważyć, że w roku 1993 średnie spożycie alkoholu wynosiło 6,52 litra na jednego mieszkańca.
Według raportu OECD i Komisji Europejskiej na temat zdrowia mieszkańców Europy Polacy spożywają nieco powyżej 10 litrów alkoholu rocznie w przeliczeniu na jednego mieszkańca.
Wartość alkoholu sprzedanego w Polsce w roku 2014 (najnowsze dane opublikowane przez PARPA) wyniosła ponad 34 mld zł.
Dyrektor PARPA Krzysztof Brzózka w jednym z wywiadów powiedział, że z szacunkowych danych NFZ wynika, że rocznie wydaje się 8-10 mld zł na likwidację skutków, jakie na zdrowie Polaków wywiera alkohol.
„Do tego dochodzą koszty związane z bezpieczeństwem na drogach, rosnącą liczbą wypadków spowodowanych przez nietrzeźwych kierowców, straty spowodowane przez młodocianych wandali niszczących mienie pod wpływem alkoholu oraz to, co dzieje się z powodu niezdolności do pracy osób uzależnionych. Okazuje się – takich wyliczeń dokonała PARPA w 2013 r. – że rocznie tracimy z tego powodu między 26, a 32 mld zł" - powiedział Brzózka.
Z danych europejskich opublikowanych w roku 2010 wynika, że z powodu nadużywania alkoholu przez obywateli, cała Unia Europejska straciła prawie 160 miliardów euro ".
Interesujące jest przyjrzenie się jak Polska przedstawia się na tle innych krajów europejskich. Na przykład w porównaniu z Norwegią wypada nie najlepiej, bo według OECD średnie spożycie alkoholu w Norwegii to około 6 litrów. Podobne dane publikuje również norweski Urząd Statystyczny. Struktura spożywanych alkoholi przedstawia się tu podobnie, jednak wynika z niej, że Norwedzy spożywają więcej wina niż Polacy. Na 6 litrów wypijanego alkoholu: nieco ponad 1 litr stanowią mocne alkohole, 2 litry to wina, a 3 piwa i ponad 3 napoje alkoholizowane zwane w Norwegii rusbrus (zawartość alkoholu 4-5 procent).
Norweskie dane opublikowane przez Statistisk Sentrabyrå.
Niebezpieczna tendencja
Bez wglądu na to, jakie dane statystyczne się przegląda: europejskie, polskie czy norweskie, wszystkie notują tę samą tendencję, a mianowicie wzrost spożycia alkoholu. Szczególnie niepokojąco wygląda to w przypadku młodzieży, która sięga coraz częściej i w coraz młodszym wieku po alkohol.
Biorąc to wszystko pod uwagę należy sobie życzyć, aby apel polskich biskupów nie okazał się głosem wołającego na pustyni. I aby dołączyły się do niego również głosy z innych krajów.
Pełny tekst apelu Zespołu Konferencji Episkopatu Polski ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych przeczytacie tu
Cały raport OECD i Komisji Europejskiej na temat zdrowia mieszkańców Europy możecie przeczytać tu